fbpx #top-menu li ul { width: 280px; } #top-menu li li a { width: 250px; font-size: 105%; }

Wetenschappers die onderzoek doen naar eenzaamheid, maken vaak onderscheid in verschillende soorten eenzaamheid. Er zijn talloze soorten eenzaamheid die onderscheiden worden, waarvan een aantal meer bekend zijn en andere minder bekend. Tijd om eens dieper in te gaan op de verschillende soorten eenzaamheid en of het effectief is om in deze termen te denken. Zou het ook anders kunnen?

Een stukje geschiedenis

In 1973 schreef de Amerikaanse socioloog Robert S. Weiss als eerste over eenzaamheid. Hij omschreef het toen als: ‘perceived social isolation, a gnawing, chronic disease without redeeming features.’ Oftewel: Waargenomen sociale isolatie, een kwellende, chronische ziekte zonder uitzicht op verbetering.

Later heeft hij dat verfijnd en heeft hij de termen sociale eenzaamheid en emotionele eenzaamheid geïntroduceerd.

Soorten eenzaamheid

Deze termen zijn overgenomen door allerlei andere wetenschappers en hebben inmiddels ook hun weg gevonden in de wereld van de hulpverlening, samen met nog vele andere soorten eenzaamheid.

Om er een paar te noemen:

  • Sociale eenzaamheid
  • Emotionele eenzaamheid
  • Maatschappelijke eenzaamheid
  • Situationele eenzaamheid
  • Tijdelijke eenzaamheid
  • Chronische eenzaamheid

Om je een beeld te geven wat deze soorten eenzaamheid inhouden een korte uitleg per soort.

Sociale eenzaamheid

Met sociale eenzaamheid wordt bedoeld dat de persoon die zich eenzaam voelt een te klein sociaal netwerk heeft. Te weinig familie, te weinig vrienden en kennissen om de behoefte aan verbinding te vervullen.

Emotionele eenzaamheid

Bij emotionele eenzaamheid gaat het er om dat iemand graag zijn gevoelens en emoties wil delen, maar dat dat niet lukt bij de mensen om hem/haar heen. Hieronder valt ook het hebben van een intieme relatie met een ander.

Maatschappelijke eenzaamheid

Bij maatschappelijke eenzaamheid kan voortkomen uit het idee van iemand niets bij te kunnen dragen aan de maatschappij, om welke reden dan ook.

Situationele eenzaamheid

Met situationele eenzaamheid wordt bedoeld dat het gevoel van eenzaamheid is ontstaan door de situatie waarin iemand zich bevindt.

Tijdelijke eenzaamheid

Bij tijdelijke eenzaamheid gaat het om een korte periode van eenzaamheid die weer over gaat. Bijvoorbeeld na een gebeurtenis in het leven waarna iemand even de balans terug moet vinden in de manier waarop hij/zij het contact met andere mensen vorm geeft.

Chronische eenzaamheid

Tot slot chronische eenzaamheid. Een gevoel van eenzaamheid wat langdurig aanhoudt, waar de persoon die er last van heeft geen oplossing voor kan vinden.

Zoals al eerder genoemd, worden er in de onderzoeken nog meer soorten onderscheiden, maar de soorten die hierboven genoemd worden zijn toch wel het meest bekend en herkenbaar voor veel mensen. In die herkenbaarheid zit een gevaar.

Meer over de verschillende soorten eenzaamheid lees je hier

Drie soorten relaties

De verschillende soorten eenzaamheid komen waarschijnlijk voort uit het idee dat er drie soorten relaties bestaan waar ieder mens behoefte aan heeft. Dat zijn de relatie die je hebt met:

  1. Jezelf
  2. Anderen
  3. Het grotere geheel (de maatschappij).

Wordt de behoefte aan één of meerdere van deze relaties niet vervuld dan is de kans groot dat het gevoel van eenzaamheid ontstaat.

Verschillende soorten relaties en één soort eenzaamheid

Misschien heb je de overlap opgemerkt in soorten relaties en de beschrijving van de verschillende soorten eenzaamheid. In die zin is er iets voor te zeggen dat er meerdere soorten eenzaamheid zouden zijn.

Toch is er wat mij betreft maar één soort eenzaamheid. Dat gevoel van eenzaamheid is altijd een gevoel dat er iets niet klopt. Dat er een tekort is aan verbinding. Het wordt door onderzoeker Prof. Dr. John T. Cacioppo beschreven als een pijn die optreed als je alleen bent of je alleen voelt in het bijzijn van anderen.

Die pijn geeft aan dat er een tekort is aan verbinding, maar deze pijn geeft niet aan op welk vlak. Het is altijd een kwestie van uitzoeken aan welke relationele behoefte niet wordt voldaan. Vervolgens is het aan de persoon die de pijn (de eenzaamheid) ervaart om op zoek te gaan naar vervulling van die relationele behoefte waardoor de pijn zal verminderen.

Vervulling

Wanneer je er achter bent gekomen welke relationele behoefte niet wordt vervuld, is het tijd om op zoek te gaan naar een manier om die behoefte te vervullen.

De meest logische stap lijkt dan om juist de focus te leggen op dat gebied waar de behoefte nu niet wordt vervuld.

Soms is het echter handiger om eerst in te spelen op één van de andere soorten relaties, om van daar uit weer stappen te kunnen zetten naar de vervulling van de behoefte aan de relatie op het andere gebied.

Voorbeeld:

Debby is 3 maanden terug gescheiden en woont nu alleen. De scheiding is niet in haar koude kleren gaan zitten. Eerst al de aanloop er naar toe, de verkoop van hun fijne huis. Het zoeken naar een andere woning. Het leverde een hoop stress op.  Nu de rust enigszins is teruggekeerd heeft Debby zich aangemeld bij een datingsite en heeft ze al een aantal dates gehad, maar zonder succes.  Ze merkt dat ze nog niet klaar is voor een nieuwe relatie. Eerst maar even tijd voor zichzelf en haar zelfvertrouwen en het vertrouwen in andere mensen weer een beetje terugkrijgen.

Wat je in dit voorbeeld ziet is dat Debby alweer op zoek was naar een relatie met een ander. Dat stuk was tenslotte weggevallen. En hoewel ze echt wel de behoefte heeft aan een nieuwe fijne relatie, is dat nu nog niet het moment. Op dit moment is het effectiever voor Debby om eerst de relatie met zichzelf te herstellen en vanuit daar weer relaties met anderen op te gaan zoeken.

Maatwerk

Ieders relationele behoefte is anders. Daarom is het belangrijk dat er goed gekeken wordt naar de individuele behoefte van de persoon die zich eenzaam voelt. Maatwerk dus.

Hersenkracht

Bij Hersenkracht wordt maatwerk geleverd in de vorm van individuele coachingstrajecten. Samen onderzoeken we waar de behoefte ligt en wat er nodig is om de relationele behoefte te vervullen en daarmee grip te krijgen op het gevoel van eenzaamheid. Vaak zijn er tussenstappen nodig zoals bij het voorbeeld van Debby ook het geval was.

In de masterclass Grip op eenzaamheid in 7 stappen deel ik wat de belangrijkste stappen zijn, waarom het belangrijk is om aan deze stappen te werken en hoe dat gedaan kan worden.

Deze masterclass wordt regelmatig ingepland. Kijk hier voor de eerstvolgende datum.